Zarubljena piramida na bubnju – prvo spomen obeležje žrtvama fašizma

Spomen obeležje- zarubljena piramida iz 1953.god, arhivska fotografija
Natpis na prvom spomen obeležju, arhivska fotografija

Dominantni spomenički kompleks sa Bubnja nas podseća na događaje iz novije istorije. On je uvršten u grupu malog broja spomenika Revolucije protiv fašizma, kakvi su beogradski Jajinci, Jasenovac itd. Znamenito mesto Bubanj je kulturno dobro čiji je značaj 1973/9. godine prepoznat kao izuzetno veliki za našu zemlju. Građenju monumentalne spomeničke celine, pijetetne staze, reljefa sa scenama borbe i triju uzdignutih pesnica prethodilo je postavljanje prvog spomen obeležja manjih dimenzija, kojim je označeno jedno od mesta streljanja. Otkriveno je 7. jula 1950, inicijativom Saveza boraca NORa grada Niša. To je zarubljena piramida od kamena, visine oko 2.5m, sa spomen pločom na kojoj je zapisano:

„U toku četvorogodišnje borbe koju su narodi Jugoslavije vodili pod rukovodstvom KP i druga Tita, na ovom mestu su mrski fašisti streljali preko 10 000 boraca i rodoljuba iz svih krajeva Narodne Republike Srbije, verne sinove revolucionarne borbe naših naroda i njihove slobodarske prošlosti“.