Kana sistemski avol pe ko reso taro problemi taro rromano amalipa ki Srbija, odova mangol te phenol pe thaj ekonomijako zoralipe taro rromane familije, ka avol dji ko reso taro olengoro sikljovipa, phendjape ko Forutno forumi „Akademsko sikljovipa e rromengo – shaipa thaj izazovija“.
„Paleta taro avrijalutne thaj andralutne faktorija khuven ko astardipa taro rromane ćhave e proceseja taro sikljovipa. Avrijalutne tane tari rashtra thaj amalipa koja valjani te kerol fundone angloshaipa basho sikljovipa e rromengo bizo problemi, dji kaj andralutne faktorija tane upro rromano amalipa“, sociolog thaj romolog Dragan Todorovich phenol kaj odova duje rigego proces thaj po but puchipa ovol ko amalipa.
Ov panda phendja kaj reso, kola tane ko problemija kola tane palal sikljovipa e rromengo, valjani te ikljon taro shukar pendjaripa o shaipa ano kova funkcionishinen rromane familije, soske , phenol, olengoro funkcionishipa naje jek sa ko familije kola naje Rroma. „Socijalno thaj ekonomijako zoralipa tane angloshaipa thaj bar ko temelji basho panda sikljovipa, kote startuinol pe taro em terne kola po palal ka oven intelektualno elita“, phenol Todorovich.
Ki diskusija phendjape kaj hakajesko okviri kova kerol akaja oblast ki Srbija shukar, numa ki praksa ne ikerol pe adekvatno. „Amen sar rashtra na kera buti sar valjani, thaj akana pilot-projektijencar magaja te ćhivam inkluzivno sikljovipa“, phendja forutno vechniko basho sikljovipa Bojan Krstich, thaj phendja te valjani te avol dji o „meshipa“ tari rromani thaj aver populacija sar on te na oven ikalde taro funcionishiša taro sa amalikanipa. Krstich panda phendja, o amaliipa valjani maj anglal te „peravol o barijere“ thaj te ćhivol „jekhipa“ mashkaro manusha, te shaj te anen ko reso problemija taro sikljovipa thaj khuviba ki buti taro Rroma.
Alen Demiri taro Fondi basho sikljovipa e rromengo phenol kaj baripaja shaj te phenol kaj tano dizutno taro Nish, soske taro plo djandipa shaj te phenol kaj ano than kaj djivdini na sine ole „bari diskriminacija“.
„Shukar so avdive startuindjam thaj phradjam akala teme. Dikhav kaj sarijenge amenge amalikano te ovol so po tikni diferenca ko reso taro sikljovipa ko rromano manushikanipa thaj sa populacija. Valjanol te djana kaj po but Rroma nashti keren khanchi a amen sar terne Rroma valjani te ova ko chekat tari avutni generacija. Te dam olen shaipa te gndinen thaj te dikhe sune. Te khoni taro olende shaj gndinol te ovol akteri, forutno vechniko, khoni politichari, suksesno kuvari… Thaj te arakhen pe ko ple profesionalne bucha“, phenol o Alen.
Prevod: Turkijan Redžepi
***Media thaj reform centar Nish ko avutno vakti ka kerol serijali taro tekstija taro sikljovipe e rromengo ko Nishi thaj trujal o Nishi. O tekstija ka mothoven sar e buti e rromane ćhibjaja, inkluzivno edukacijaja, afirmativno akcije basho sikljovipe e rromengo thaj so kerol buti o civilno sektori te ovol po shukar o than taro sikljovipe e rromengo. Ka dikha te shaj te sikava kola tane o pharipa kolenca dikhena pe o Rroma ko sikljovipe – taro anglosikavnipe dji o fakulteti.
Media thaj reform centar Nish o tekstija ka sikavi ki srbikani thaj rromani ćhib, sar kotor taro projektu „Djandipe – znanje“ kova podikerol o Ministreumi tari kultura thaj informishibe tari Republika Srbija ko Konkursi basho sufinansiripe taro projektija ko javno informishibe ko ćhibja taro nacionake minoritetija ko 2017. bersh.
