Kastrat Brijani-ki lumija taro hip-hop pendjarutno sar MC Kastro djivdinola thaj kerol pli buti ko rromano beshipasko than ki Beograd Mahala. Ko hip-hop tano taro 1991. bersh. Ramosarol angazhuime socijalno tekstija em but ki rromani ćhib. Phenol kaj o narroma isi olen bagi precepcija taro odova soj e rromani kultura avdive. Avdive, ko 45 bersh kerol buti soske mangol te prekali pli muzika bićhali importantno poruke ko sistemi taro odova soj leski muka, rromano amalipa numa sa e manushen kola djivdinena ko chororipa.
“Hip-hopeja startuindjum ko 1991. bersh, kana startuindje o mahreba ki angluni Jugoslavija. Tadeni o hip-hop bashi mande sine samo hobi. Sine interesantno. Ćhave sar ćhave shunamaj odova hip-hop, numa gndinavaj sar bajrovav shunavaj sa so ovolj trujal mande. Adjahar startuindjum te gndinav thaj te ramosarav seriozno tekstija. Taro hobi, muzika koja keravaj uli seriozno thaj profesionalno. Omanusha podikerenaj ma thaj mage drago basho odova. Taro tadebi dji avdive menjindjape sa, manusha thaj teripa, numa ani mande aćhilo jek odova mangipa premalo hip-hop”, phenol o Kastro.
Dji akana ikaldja trin albumija: “Microphone master”, „Đelem, đelem“ thaj „Against white supremacy“. Tekstija kola ramosarol tane amalikane angazhuime thaj kerena lafi taro svakodivesko mahreba taro manush upralo sistemi, kote ne dikholape koj soj.
“Ko septembri ikljilo mlo nevo album kova isi ole importantno thaj zorali poruka. O album vichinipe „Against White Supremacy“ so kana nakhavolape ki gadjikani ćhib phenol prekalo parno zor. So mangav odoleja te phenav – akava naje premalo manusha, me na sijum rasisti. Odoja parni zor taro vlast, sistemi, manusha kola kerena ćhilale bucha amenge-chororenge, manushenge kola patinena ko avdivesutno moderno vakti, ko 21 veko. Kerava buti but reperijencar. Puchen man sar shaj kerava buti ko 45-bersh, me phenava: mangipa premali muzika. Kana osetine thaj isi tut valjanipa te odova mothove. Me nashti vakerava ko anav tari Guverna tari Srvija, numa shaj e manushenvar kerava lafi prekali mli muzika. Thaj odova, kerava. Bićhalava poruke prekalo socijalno anganzhuime tekstija te o manusha phraven ple jaćha thaj godi te gndinen po buhlo”.
Phenol kaj o Rroma ko Nishi thaj ki sa e Srbija ki “katastrofalno situacija” thaj o sistemi ano kova sare djivdina but ćhilalo. “O manusha naje ko magipa, nervozne, naje olen interesovanje. Naje olen gndipa te ashunen so mage te mothove, savi poruka isi tut, so isi tut. Ko Nishi o manusha taro beshipasko than Crvena Zvezda 6 ćhon bizi struja. Djanava, na pokinena. Valjanol te pokinenape o borchija thaj me apeluinav po sarijende te pokinen okova so troshinen. Borchi tano borchi. Numa sar? Kana ko jek foro thaj rashtra naje buti thaj keren diskriminacija sebepi tari kli boja. Ma na vakerav samo taro Rroma, ramosarav ko globali. Sare phare djivdina – amen da javera da manusha. Sarjende isi amen jek problemija. Odova bashi sarijende phare. Djanav prekalo so nakha, numa mora te djivdina“.
O Kastro em but gilavi ki Evropa: Holandija, Francija, Germanija, soske ki Srbija interesuiba basho hip-hop tano po hari. Kana kerol nastup titluinol ple tekstija kola tane ki rromani ćhib. Gijlja snimini kop lo kher ki mahala, a plo homestudio vikini „Akaša records“ so, kana nakhavipe ki Amari ćhib tano Devol numa Univerzum snimini. Ikerola tano hem hip-hop radionice e ternenge.
“Mange naje importantno te oven man milionsko dikhiba ko Jutjub thaj te ovav nesavo superstar. Mange importantno te oven man nastupija. So po but koncertija. Manusha kola avena ko mle nastupija djanena soj chachutni muzika thaj shaj te shunen zorale poruke. Ki zhal, naje but adjahar publika. Repujnava ki rromani ćhib, numa isima nekobor gijlja em ki srbikani ćhib. O Shaban da giljavolaj ki rromani ćhib, a avdive narroma da hem Rroma gilaen oleskere tekstija. Ikerava hem radionice basho terne reperija thaj dava olen godi kerava olencar lafi sar shaj te ramosaren shukar teksti, a te ovol interesno ternenge thaj puranenge. On ashunenaman, respektuinen mli buti thaj odova ok, numa nashti djakeren, thaj naje uporne.shunenaman, numa kerena khanchi te bikinen basho kesh. On bi bikinenaj e dusha taro hip-hop. On kerena sar okola kas isi basri publlika, numa na osetinen e dusha taro hip-hop. Ki Srbija naje buti basho hip-hop, ako na ubacine hari grand show stil numa autotjun”.
O Kastro phenol, kana kerolape lafi tari rromani kultura, ko gadje isi percepcija tari olate sar kultura “taro chergarija, mechkarija, manusha kola khelena ko kotorvale kotora” em ako, sar svako kultura e rromani da menjinipe premalo vakti.
“Kana nesavege taro gadjikano amalipa phenava rromani kultura on gndinen kaj tane odola RRoma kola khlelena, rupinena… aje adjahar. Odova menjindjape. O manusha manjnenape. Avdive isi but terne Rroma kola bajrona ki Evropa, sikavde, integrishime ko amalipa. Djanena so te ashunen. But avdive da ki rromani kultura dikhena sar sine po anglal. Isi nesave bucha kola ačhile kola panda egzistirinen, numa o ćhave startuinen te len kan soj 21. veko thaj odova startuinol te menjinipe”.
Phenol kaj sare valjanol te ova jek thaj te buhljara mangipa. “One love! Hip-hop chachutno shunen, ma mukhen tumen soske sare djivdina ko pharo vakti”.
*tekst preveo: Turkijan Redžepi
***Media thaj reform centar Nish ko avutno vakti ka sikavi serija taro tekstija thaj video tari kultura, tradicija, ćhib, religija, thaj neve kulturake praksencar taro Rroma ko Nish thaj pashe thaj po dur taro Nish. Media thaj reform centar Nish o tekstija ka objavini pi srbikani thaj rromani ćhib, sar kotor taro projekti “Rromanipe – Kultura, tradicija, ćhib thaj religija e rromengi” podikerdo taro MInistreumi tari kultura thaj informishiba tari Republika Srbija ko Konkursi basho sufinansiriba taro informishiba ko ćhibja taro nacionake minoritetija ko 2018. bersh.
